means: small tinkling bell
(masculine noun)
shahmukhi:
سچّیاں پریتاں جدوں لا لئیے، سجناں نوں نہیں آزمائیدا
دل جدوں دل نال وٹالئیے، ہتھ نیّو اپنا چھڈائیدا
سوہنے بھاویں مل جان لکھ نی، کدے نہیں یار وٹائیدا
نچّنا جے پےجائے بنھ گھُنگرو، نچّ کے وی یار منائیدا
gurmukhi:
ਸੱਚੀਆਂ ਪ੍ਰੀਤਾਂ ਜਦੋਂ ਲਾ ਲਈਏ, ਸੱਜਣਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਅਜਮਾਈਦਾ
ਦਿਲ ਜਦੋਂ ਦਿਲ ਨਾਲ ਵਟਾ ਲਈਏ, ਹਥ ਨਈਓ ਆਪਣਾ ਛੁਡਾਈਦਾ
ਸੋਹਣੇ ਭਾਵੇਂ ਮਿਲ ਜਾਣ ਲੱਖ ਨੀ, ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਯਾਰ ਵਟਾਈਦਾ
ਨੱਚਣਾ ਜੇ ਪੈ ਜਾਏ ਬਨ੍ਹ ਘੁੰਗਰੂ, ਨੱਚਕੇ ਵੀ ਯਾਰ ਮਨਾਇਦਾ
transliteration + translation:
sachiyaa’n preetaa’n jado’n laa laiye, sajNaa’n noo’n nahi’n azmaayida
you should not merely ‘test drive’ your beloved when in true love
dil jado’n dil naal vaTaa laiye, hath naiyo apNa CHuDaayida
When two hearts tie themselves to each other, one doesn’t let their hand go
sohNe bhaave’n mil jaaN lakh ni, kadey nahi’n yaar vaTaayida
Even if countless throw themselves at you, you should never exchange your beloved
nachNa vi pay jaaye banh ghungroo, nachke vi yaar manaayida
One is to tie tinkling bells to their feet and dance to make it up to their beloved if need be
Yaariaan - Amrinder Gill - Lyricist: Bilal Saeed
(masculine noun)
Means: spinning wheel for spinning thread or yarn from natural or synthetic fibers
How to use?
آجا ہر چرخے دے گیڑے، میں تینوں یاد کردی … کدی آ تتڑی دے ویڑھے، میں تینوں یاد کردی
ਆਜਾ ਹਰ ਚਰਖੇ ਦੇ ਗੇੜੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ… ਕਦੀ ਆ ਤੱਤੜੀ ਦੇ ਵੇੜ੍ਹੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ…
Transliteration: Aaja, har charKHe de geRe, mai’n teinoo’n yaad kardi… kadi aa tattRi de veRhe, mai’n teinoo’n yaad kardi
Translation: come! with every turn of the spinning wheel, i yearn for you. come to her courtyard, the one who yearns for you.… (Charkha Naulakha - Atif Aslam & Qayaas for Coke Studio)
(conjunction)
Means: lest; (Same as mataa’n)
How to use?
ਆਖ ਮਾਏ ਅੱਧੀ ਅੱਧੀ ਰਾਤੀ ਮੋਏ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਨਾਮ ਨਾ ਲਵੇ
آکھ مائے ادھّی ادھّی راتی موئے مِتّراں دے اُچّی اُچّی نام نہ لَوے
ਮਤੇ ਸਾਡੇ ਮੋਇਆਂ ਪਿੱਛੋਂ, ਜਗ ਇਹ ਸ਼ਰੀਕੜਾ ਨੀ, ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੰਦਰਾ ਕਹਵੇ
متے ساڈے مویاں پِچھّوں، جگ ایہہ شرِیکڑا نی، گِیتاں نُوں وی چندرا کہوے
Transliteration: aakh maa’e adhi adhi raati mo’e mittaraa’n de uchi uchi naam na lavey /
Mat’e saaDe moyeaa’n piCHo’n, jag eh shareekRa ni, geetaa’n noo’n vi chandra kahvey
Translation: O’ mother, tell my song not to cry out the names of lost loved ones in the middle of the night /
Lest after my passing, this jealous and malicious world say that my songs were evil (shiv kumar batalvi - maae ni maae - NFAK)
(masculine noun)
Means: betrayal, treachery, disloyalty
Etymology: for Farsi
تیرا لپّ لپّ سُرما کُڑیے نی ہنجھُواں چہ کھُر چلیا ، جہڑا کہندا سی مرُوں گا نال تیرے ایہہ نی دغا دے کے ٹُر چلیا
ਤੇਰਾ ਲੱਪ ਲੱਪ ਸੂਰਮਾ ਕੁੜੀਏ ਨੀ ਹੰਝੂਆਂ ‘ਚ ਖੁਰ ਚਲਿਆ , ਜਹਿੜਾ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਮਾਰੂਂਗਾ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਇਹ ਨੀ ਦਗਾ ਦੇ ਕੇ ਟੁਰ ਚਲਿਆ |
Transliteration: tera lapp lapp surma kuRiye ni hanjhoo’aa(n) ‘ch khur chaleya, jehRa kayhnda si maroonga naal tere eh ni daGHaa de ke Tur chaleya
Translation: Handfuls of Kohl in your eyes, o’ girl, have dissolved in your tears; he who said would be with you till the end, has betrayed you and left (Lap Lap Surma - Malkoo)
(feminine noun)
Means: a club, a staff, big stick
How to use?
سوچنی آں، ربّ مینُوں، مُنڈا جے بنایا ہوندا، ڈانگ میرے ہتھ ہوندی، پِنڈ اگّے لایا ہوندا
ਸੋਚਨੀ ਆਂ, ਰੱਬ ਮੈਨੂੰ, ਮੁੰਡਾ ਜੇ ਬਣਾਇਆ ਹੁੰਦਾ , ਡਾਂਗ ਮੇਰੇ ਹਥ ਹੁੰਦੀ, ਪਿੰਡ ਅੱਗੇ ਲਾਇਆ ਹੁੰਦਾ
Transliteration: sochni aa’n, rabb meinoo’n, munDa je baNaaya hunda, Daang mere hath hundi, pinD agge laaya hunda
Translation: Sometimes I think, had God only made me a boy. Then I would have had a club in my hand, and had the villagers’ respect (Noor Jehan — From Pakistani Film ‘Ik si Daku’)
(colloquial adverb)
Means: how? (equivalent to ‘kivein’)
How to use?
جٹ خود کشیاں کردے، بھیڑا بڑا قرض دا سیکا
ਜੱਟ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਕਰਦੇ, ਭੈੜਾ ਬੜਾ ਕਰਜ਼ ਦਾ ਸੇਕਾ
گورُواں دی دھرتی تے کھُل گیا پیر پیر تے ٹھیکہ
ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਖੁਲ੍ਹ ਗਿਆ ਪੈਰ ਪੈਰ ਤੇ ਠੇਕਾ
پُتّ بےروزگاراں نُوں کِیکن ماپے دین تسلّیاں ؟
ਪੁੱਤ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੀਕਣ ਮਾਪੇ ਦੇਣ ਤਸੱਲੀਆਂ ?
Transliteration: jaTT KHud-kushiyaa’n karde, bhaiRa baRa karaz da seka
guroo’aa(n) di dharti te khul geya payr payr te THeka
putt be-ruzgaaraa’n noo’n keekaN maape deyN tasalliyaa’n ?
Translation: Jatt’s are committing suicide, the heat of debt is very intense
In the land of the holy Guru’s, alcohol establishments wherever you step
How shall parents console and reassure their sons, ever unable to find work ? (Najra - Amrinder Gill)
(masculine noun)
Means: robe of honor
How to use?
واہ نی راجنِیتی تیری اکھیاں تے کھوپے، نی تُوں کِہنُوں کِہنُوں پاتے ایڈے قِیمتی سروپے
ਵਾਹ ਨੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੇਰੀ ਅੱਖੀਆਂ ਤੇ ਖੋਪੇ, ਨੀ ਤੂੰ ਕੀਹਨੂੰ ਕੀਹਨੂੰ ਪਾਤੇ ਐਡੇ ਕੀਮਤੀ ਸਰੋਪੇ |
Transliteration: vaah ni raajneeti teri akhiyaa’n te khope, ni too’n keehnoo’n keehnoo’n paate aiDe keemti sarope
Translation: wow, o’ politics, do you have blinders on your eyes? Look at whom you’ve bestowed such valuable robes of honor on … (Rajneeti by Raj Kakra)
