Punjabi Refill

charKHa چرخہ ਚਰਖਾ

Thu, 17 May 2012 09:40:00 -0700

(masculine noun)

Means: spinning wheel for spinning thread or yarn from natural or synthetic fibers

How to use?

آجا ہر چرخے دے گیڑے، میں تینوں یاد کردی … کدی آ تتڑی دے ویڑھے، میں تینوں یاد کردی

ਆਜਾ ਹਰ ਚਰਖੇ ਦੇ ਗੇੜੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ… ਕਦੀ ਆ ਤੱਤੜੀ ਦੇ ਵੇੜ੍ਹੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ…

Transliteration: Aaja, har charKHe de geRe, mai’n teinoo’n yaad kardi… kadi aa tattRi de veRhe, mai’n teinoo’n yaad kardi

Translation: come! with every turn of the spinning wheel, i yearn for you. come to her courtyard, the one who yearns for you.… (Charkha Naulakha - Atif Aslam & Qayaas for Coke Studio)

mat’e متے ਮਤੇ

Wed, 02 May 2012 09:59:42 -0700

(conjunction)

Means: lest; (Same as mataa’n)

How to use?

ਆਖ ਮਾਏ ਅੱਧੀ ਅੱਧੀ ਰਾਤੀ ਮੋਏ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਨਾਮ ਨਾ ਲਵੇ
آکھ مائے ادھّی ادھّی راتی موئے مِتّراں دے اُچّی اُچّی نام نہ لَوے

ਮਤੇ ਸਾਡੇ ਮੋਇਆਂ ਪਿੱਛੋਂ, ਜਗ ਇਹ ਸ਼ਰੀਕੜਾ ਨੀ, ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੰਦਰਾ ਕਹਵੇ
متے ساڈے مویاں پِچھّوں، جگ ایہہ شرِیکڑا نی، گِیتاں نُوں وی چندرا کہوے

Transliteration: aakh maa’e adhi adhi raati mo’e mittaraa’n de uchi uchi naam na lavey /
Mat’e saaDe moyeaa’n piCHo’n, jag eh shareekRa ni, geetaa’n noo’n vi chandra kahvey

Translation: O’ mother, tell my song not to cry out the names of lost loved ones in the middle of the night /
Lest after my passing, this jealous and malicious world say that my songs were evil (shiv kumar batalvi - maae ni maae - NFAK)

daGHaa دغا ਦਗਾ

Mon, 30 Apr 2012 09:04:22 -0700

(masculine noun)

Means: betrayal, treachery, disloyalty

Etymology: for Farsi

تیرا لپّ لپّ سُرما کُڑیے نی ہنجھُواں چہ کھُر چلیا ، جہڑا کہندا سی مرُوں گا نال تیرے ایہہ نی دغا دے کے ٹُر چلیا

ਤੇਰਾ ਲੱਪ ਲੱਪ ਸੂਰਮਾ ਕੁੜੀਏ ਨੀ ਹੰਝੂਆਂ ‘ਚ ਖੁਰ ਚਲਿਆ , ਜਹਿੜਾ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਮਾਰੂਂਗਾ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਇਹ ਨੀ ਦਗਾ ਦੇ ਕੇ ਟੁਰ ਚਲਿਆ |

Transliteration: tera lapp lapp surma kuRiye ni hanjhoo’aa(n) ‘ch khur chaleya, jehRa kayhnda si maroonga naal tere eh ni daGHaa de ke Tur chaleya

Translation: Handfuls of Kohl in your eyes, o’ girl, have dissolved in your tears; he who said would be with you till the end, has betrayed you and left (Lap Lap Surma - Malkoo)

Daang ڈانگ ਡਾਂਗ

Sun, 29 Apr 2012 09:02:44 -0700

(feminine noun)

Means: a club, a staff, big stick

How to use?

سوچنی آں، ربّ مینُوں، مُنڈا جے بنایا ہوندا، ڈانگ میرے ہتھ ہوندی، پِنڈ اگّے لایا ہوندا

ਸੋਚਨੀ ਆਂ, ਰੱਬ ਮੈਨੂੰ, ਮੁੰਡਾ ਜੇ ਬਣਾਇਆ ਹੁੰਦਾ , ਡਾਂਗ ਮੇਰੇ ਹਥ ਹੁੰਦੀ, ਪਿੰਡ ਅੱਗੇ ਲਾਇਆ ਹੁੰਦਾ

Transliteration: sochni aa’n, rabb meinoo’n, munDa je baNaaya hunda, Daang mere hath hundi, pinD agge laaya hunda

Translation: Sometimes I think, had God only made me a boy. Then I would have had a club in my hand, and had the villagers’ respect (Noor Jehan — From Pakistani Film ‘Ik si Daku’)

keekaN کِیکن ਕੀਕਣ

Sat, 28 Apr 2012 09:03:00 -0700

(colloquial adverb)

Means: how? (equivalent to ‘kivein’)

How to use?

جٹ خود کشیاں کردے، بھیڑا بڑا قرض دا سیکا
ਜੱਟ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਕਰਦੇ, ਭੈੜਾ ਬੜਾ ਕਰਜ਼ ਦਾ ਸੇਕਾ

گورُواں دی دھرتی تے کھُل گیا پیر پیر تے ٹھیکہ
ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਖੁਲ੍ਹ ਗਿਆ ਪੈਰ ਪੈਰ ਤੇ ਠੇਕਾ

پُتّ بےروزگاراں نُوں کِیکن ماپے دین تسلّیاں ؟
ਪੁੱਤ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੀਕਣ ਮਾਪੇ ਦੇਣ ਤਸੱਲੀਆਂ ?

Transliteration: jaTT KHud-kushiyaa’n karde, bhaiRa baRa karaz da seka
guroo’aa(n) di dharti te khul geya payr payr te THeka
putt be-ruzgaaraa’n noo’n keekaN maape deyN tasalliyaa’n ?

Translation: Jatt’s are committing suicide, the heat of debt is very intense
In the land of the holy Guru’s, alcohol establishments wherever you step
How shall parents console and reassure their sons, ever unable to find work ? (Najra - Amrinder Gill)

saropa سروپا ਸਰੋਪਾ

Wed, 25 Apr 2012 11:01:43 -0700

(masculine noun)

Means: robe of honor

How to use?

واہ نی راجنِیتی تیری اکھیاں تے کھوپے، نی تُوں کِہنُوں کِہنُوں پاتے ایڈے قِیمتی سروپے

ਵਾਹ ਨੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੇਰੀ ਅੱਖੀਆਂ ਤੇ ਖੋਪੇ, ਨੀ ਤੂੰ ਕੀਹਨੂੰ ਕੀਹਨੂੰ ਪਾਤੇ ਐਡੇ ਕੀਮਤੀ ਸਰੋਪੇ |

Transliteration: vaah ni raajneeti teri akhiyaa’n te khope, ni too’n keehnoo’n keehnoo’n paate aiDe keemti sarope

Translation: wow, o’ politics, do you have blinders on your eyes? Look at whom you’ve bestowed such valuable robes of honor on … (Rajneeti by Raj Kakra)

naDHi نڈھّی ਨੱਢੀ

Wed, 25 Apr 2012 10:03:15 -0700

(feminine noun)

Means: young woman, girl

گڈّی نڈھّی ہر کوئی مِتّرو سوہنی چاہوندا اے

ਗੱਡੀ ਨੱਢੀ ਹਰ ਕੋਈ ਮਿੱਤਰੋ ਸੋਹਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਏ

Transliteration: gaDDi naDHi har koi mittaro sohNi chahunda ey

Translation: o’ friends, doesn’t everyone just want a beautiful car and beautiful girl? (Deep Dhillon - Gaddi Naddi)

saaki ساقی ਸਾਕੀ

Wed, 25 Apr 2012 09:02:11 -0700

(masculine noun)

Etymology: from Arabic

Means: person who pours drink/wine; wine-waiter, butler

How to use?

ساقیا میں آکھیا سی ہتھ تیرا رُکے نہ، مُکّ گئی شراب تیری، دُکھ میرے مُکّے نہ

ਸਾਕੀਆ ਮੈਂ ਆਖਿਆ ਸੀ ਹਥ ਤੇਰਾ ਰੁਕੇ ਨਾ, ਮੁੱਕ ਗਈ ਸ਼ਰਾਬ ਤੇਰੀ, ਦੁਖ ਮੇਰੇ ਮੁੱਕੇ ਨਾ |

Transliteration: saakiya mai’n aakheya si, hath tera ruke na, mukk gayi sharaab teri, dukh mere mukke na

Translation: O’ pourer of wine, i had said that you continue to pour, the wine you gave me has finished, but my sorrows have not (Sakiya Main Akhiya Si - Rahat Fateh Ali Khan)

sharaab شراب ਸ਼ਰਾਬ

Wed, 25 Apr 2012 01:42:00 -0700

(feminine noun)

Means: alcoholic drink

Etymology: from Arabic; verb sharaba = to drink; noun sharaab = syrup, drink

How to use?

صحت دے عالمی ادارے دا کہنا ہے کہ ہر سال دنیا دیاں چار فیصد موتاں شراب دی غلط ورتوں پاروں ہوندیاں نیں

ਸਿਹਤ ਦੇ ਆਲਮੀ ਅਦਾਰੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਫ਼ੀਸਦ ਮੌਤਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਪਾਰੋਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ|

Transliteration: sehat de aalami adaare da kaihNa hai ke har saal dunya diyaa’n chaar feesad mautaa’n sharaab di GHalat varto’n paaro’n hundiyaa’n ne

Translation: The World Health Organization has said that every year 4% of deaths occur because of dangerous or improper alcohol use. (Alcohol Related Deaths Kill More Than AIDS, TB or Violence, Reports WHO )

neela نِیلا ਨੀਲਾ

Fri, 16 Mar 2012 09:09:00 -0700

(adjective)*

Means: blue

Etymology: from Sanskrit word, neela, which means - blue

How to use?

نِیلی گھوڑی وے وکِیلا تیری، جے پہلی پیشی یار چھُٹّ جائے

ਨੀਲੀ ਘੋੜੀ ਵੇ ਵਕੀਲਾ ਤੇਰੀ, ਜੇ ਪਹਿਲੀ ਪੇਸ਼ੀ ਯਾਰ ਛੁੱਟ ਜਾਏ

Transliteration: neeli ghoRi ve vakeela teri, je peihli peshi yaar CHuTT jaa’e

Translation: A blue horse (meaning: anything you desire) is yours, o’ lawyer, if you get my friend released on bail after his first appearance in court (Jatt Chariya - Abrar ul Haq)

peela پِیلا ਪੀਲਾ

Sat, 10 Mar 2012 10:52:00 -0800

(adjective)

Means: yellow

Etymology: from Sanskrit word, peeta, which means - yellow

How to use?

یُوسف پُچھّے دسّ زُلیخا، کِتھّے گئی جوانی۔۔۔پِیلے پیگئے ہونٹھ گُلابی

ਯੂਸਫ਼ ਪੁੱਛੇ ਦੱਸ ਜੁਲੇਖਾ, ਕਿੱਥੇ ਗਈ ਜਵਾਨੀ, … ਪੀਲੇ ਪੈਗਏ ਹੋਂਠ ਗੁਲਾਬੀ

Transliteration: Yoosaf puCHe dass zuleKHa, kithe gayi javaani…. peeley paigaye honTH gulaabi

Translation: Yusuf (biblical and Quranic prophet) asks Zulekha, where has gone your youth?…. your pink lips have turned yellow (Yusuf Zulekha - Kuldeep Manak)

haraa ہرا ਹਰਾ

Thu, 08 Mar 2012 21:51:00 -0800

(adjective)

Means: green

Etymology: from Sanskrit word, hari, which means - green

How to use?

مُسلمان مُلکاں دیاں جھنڈیاں تے اکثر ہرا رنگ ہوندا ہے

ਮੁਸਲਮਾਨ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਤੇ ਅਕਸਰ ਹਰਾ ਰੰਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

Transliteration: musalmaan mulkaa’n de jhanDeyaa’n te aksar haraa rang hunda hai

Translation: The flags of Muslim countries often include the color green.

aNkhi انکھی ਅਣਖੀ

Wed, 15 Feb 2012 10:30:06 -0800

(adjective)

Means: someone having honor, self-respect, dignity

How to use?

انکھی انسان آپنیاں نیتک ذِمےوارِیاں نُوں پُوری طرحاں نِبھاؤندا ہے

ਅਣਖੀ ਇਨਸਾਨ ਆਪਣੀਆਂ ਨੈਤਿਕ ਜ਼ਿਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ |

Transliteration: aNkhi insaan apNiyaa’n naitik jimevaariyaa’n/(zimevaariyaa’n) noo’n poori tarhaa’n nibhaonda hai

Translation: A self-respecting person fulfills their moral responsibilities to the fullest extent.

gabhru گبھّرُو ਗੱਭਰੂ

Tue, 14 Feb 2012 10:30:06 -0800

(masculine noun/adjective)

Means: vigorous young man

How to use?

میں گبھّرُو شیر پنجاب دا، مینوں جگ سارا اے جاندا، میرا لوہا دنیا مندی، میں راکھا آپنی آن دا

ਮੈਂ ਗੱਭਰੂ ਸ਼ੇਰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ, ਮੈਨੂੰ ਜਗ ਸਾਰਾ ਏ ਜਾਣਦਾ, ਮੇਰਾ ਲੋਹਾ ਦੁਨੀਆ ਮਨਦੀ, ਮੈਂ ਰਾਖਾ ਆਪਣੀ ਆਨ ਦਾ

Transliteration: mai’n gabhru sher panjaab da, meinoo’n jag saara ey jaaNda, mera lohaa dunya mandi, mai’n raakha apNi aan da

Translation: I am a lion-like young man of the Punjab, the whole world knows who I am, and fears my iron (weapons). I am keeper and protector of my honor.

garaari گراری ਗਰਾਰੀ

Mon, 13 Feb 2012 10:30:05 -0800

(feminine noun)

Means: pulley, gear, pinion

How to use?

سائکل دیاں گراریاں خراب ہوجان کارن میں اُس نوں چلا نہیں سکیا

ਸਾਇਕਲ ਦੀਆਂ ਗਰਾਰੀਆਂ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚਲਾ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ |

Transliteration: cycle diyaa’n garaariyaa’n KHaraab ho jaaN kaaran mai’n uss noo’n chalaa nahee’n sakeya

Translation: Because the cycle’s gears were damaged, I was unable to ride it.

chaskaa چسکا ਚਸਕਾ

Sun, 12 Feb 2012 10:30:05 -0800

(masculine noun)

Means: relish, taste, predeliction, habit

How to use?

گلّاں دا چسکا سماں بہت برباد کردا ہے

ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਚਸਕਾ ਸਮਾਂ ਬਹੁਤ ਬਰਬਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ |

Transliteration: gallaa’n da chaskaa samaa’n bahut barbaad karda hai

Translation: Having a fiendish predeliction for talking wastes much of one’s time.

shingaar شِنگار ਸ਼ਿੰਗਾਰ

Sat, 11 Feb 2012 09:31:00 -0800

(masculine noun)

Means: decoration, ornamentation

How to use?

لاڑی ویاہ والے دن ہار شنگار لاکے بہت سوہنی لگّ رہی سی

ਲਾੜੀ ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹਾਰ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਲਾਕੇ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ|

Transliteration: laaRi viaah vaale din haar shingaar laa ke bahut sohNi lagg rahi si

Translation: The bride, wearing ornamentation, looked very beautiful on the day of her wedding.

hanjhoo ہنجھُو ਹੰਝੂ

Fri, 10 Feb 2012 22:01:00 -0800

(masculine noun)

means: tear, tears

ہنجھُو اکھِّیاں دے ویڑھے وِچّ پاؤندے نیں دھمالاں

ਹੰਝੂ ਅੱਖੀਆਂ ਦੇ ਵੇੜ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦੇ ਨੇ ਧਮਾਲਾਂ

Transliteration: hanjhoo akhiyaa’n de veRhe vich paonde ne dhamaalaa’n

Translation: Tears dance, frolic and twirl in the courtyard of my eyes (Hanjhoo Akhiyaan de Vere Vich - Nusrat Fateh Ali Khan

toombi (too'nbi) تونبی ਤੂੰਬੀ

Wed, 01 Feb 2012 09:06:06 -0800

(feminine noun)

Means: single-stringed folk music instrument

How to use?

گیتاں وچّ گولیاں دے پیندے نیں پٹاکے، تونبیاں دی تھاں پستول چکلئے

ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਪੈਂਦੇ ਨੇ ਪਟਾਕੇ, ਤੂੰਬੀਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਪਸਤੋਲ ਚੱਕਲਏ|

Transliteration: Geetaa’n vich goliyaa’n de painde ne paTaake, toonbiyaa’n (toombiyaa’n) di thaa’n pastol chakklaye

Translation: In (today’s) songs the crackle of bullets are heard, folk instrument’s have been replaced with pistols

daryaa دریا ਦਰਿਆ / ਦਰਯਾ

Sat, 28 Jan 2012 10:49:00 -0800

(masculine noun)

Means: river

How to use?

دل دریا سمندروں ڈونگھے، کون دلاں دیاں جانے ہُو
ਦਿਲ ਦਰਿਆ ਸਮੁੰਦਰੋਂ ਡੂੰਘੇ, ਕੌਣ ਦਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਣੇ ਹੂ
Transliteration: dil daryaa samundaro’n Doonghe, kauN dilaa’n diyaa’n jaaNe hoo
Translation: Hearts are rivers deeper than the ocean, who out there knows the mysteries of the heart?

وجّے بیڑی وچّے جھیڑے، وچّے ونج مہانے ہُو
ਵਿੱਚੇ ਬੇੜੇ ਵਿੱਚੇ ਝੇੜੇ, ਵਿੱਚੇ ਵਣਜ ਮਹਾਣੇ ਹੂ
Transliteration: viche beRe viche jheRe, viche vaNaj mahaaNe hoo
Translation: In them sail boats, and in them chaos, in them rafts of commerce sail

چوداں طبق دلے دے اندر، تنبُو وانگر تانے ہُو
ਚੌਦਾਂ ਤਬਕ ਦਿਲੇ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਤੰਬੂ ਵਾਂਗਰ ਤਾਣੇ ਹੂ
Transliteration: chaudaa’n tabak dil’e de andar, tanboo (tamboo) vaangar taaNe hoo
Translation: 14 realms inside the heart, each stretched out like a tent

جو دل دا محرم ب ہووے باہُو، سو ای ربّ پچھانے ہُو
ਜੋ ਦਿਲ ਦਾ ਮਹਿਰਮ ਹੋਵੇ ਬਾਹੂ, ਸੋ ਈ ਰੱਬ ਪਛਾਣੇ ਹੂ
Transliteration: jo dil da maihram hove Baahoo, so-ee Rabb paCHaaNe hoo
Translation: He who knows the secrets of his heart, o’ Baahoo, only he is able to recognize and perceive His Lord

dil daryaa samundaro’n Doonghe, a classic Sultan Baahoo poem sung by Iqbal Bahoo